Wdrażanie i stosowanie systemów sztucznej inteligencji (AI). Prawa i obowiązki podmiotów. Komentarz praktyczny

Praktyczny przewodnik po unijnym rozporządzeniu w sprawie sztucznej inteligencji.

AI Act jest pierwszą na świecie kompleksową regulacją dotyczącą sztucznej inteligencji. Definiuje zasady odpowiedzialnego i bezpiecznego wdrażania technologii, przenosząc odpowiedzialność na podmioty wprowadzające systemy AI na rynek, poprzez jasny zestaw wymogów dotyczących jakości danych, nadzoru człowieka, cyberbezpieczeństwa oraz transparentności.

Autor prowadzi czytelnika przez najważniejsze elementy konstrukcyjne AI Act oraz odnosi się do projektu polskiej ustawy o systemach sztucznej inteligencji. Komentuje nowe przepisy, które wprowadzają czytelny, czteropoziomowy model klasyfikacji ryzyka – od praktyk zakazanych, przez systemy wysokiego i ograniczonego ryzyka, aż po zastosowania minimalnego ryzyka. Wyraźnie precyzuje też role wszystkich uczestników rynku: dostawców, importerów, dystrybutorów i użytkowników systemów AI oraz wskazuje katalog praktyk zakazanych i wynikające ze stosowania niedozwolonych systemów prawa osób pokrzywdzonych. W publikacji Czytelnik znajdzie także objaśnienia dotyczące procedury notyfikacyjnej i rejestracji systemów AI.

Komentarz poparty jest przykładami a dodatkową wartość stanowią praktyczne narzędzia dla dostawców i podmiotów stosujących systemy sztucznej inteligencji, tj. karty kwalifikacji systemów, instrukcje i wzory, któe zostały zamieszczone w ostatniej części opracowania.

AI Act stanie się jednym z kluczowych motorów globalnego wyrównywania standardów do poziomu unijnego. W praktyce oznacza to, że wymagania UE będą wpływać na rozwój rozwiązań AI na całym świecie. Włączenie regulacji w proces normalizacji technicznej oraz powiązanie jej z innymi aktami (RODO, DSA, DMA, NIS2 czy CRA) powoduje, że organizacje muszą myśleć o zgodności całościowo – uwzględniając cały cykl życia systemów i ich łańcuch dostaw.

Równolegle trwają prace nad uproszczeniem wdrażania rozporządzenia, aby ułatwić jego praktyczne stosowanie i wspierać innowacyjność. Projekt Digital Omnibus on AI przewiduje m.in. rozszerzone ułatwienia dla MŚP, większą elastyczność monitorowania działania systemów czy szersze wykorzystanie piaskownic regulacyjnych. Polska ustawa dotycząca organizacji i sposobu sprawowania nadzoru nad rynkiem systemów sztucznej inteligencji oraz nad modelami sztucznej inteligencji ogólnego przeznaczenia (GPAI) jest w toku prac legislacyjnych. Przewiduje się, że za kontrolę technologii AI oraz wspieranie ich rozwoju będzie odpowiadać Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, które zadania także objaśniono w książce.

Celem komentarza jest połączenie analizy dogmatycznej i systemowej regulacji z funkcją przewodnika wdrożeniowego dla firm, instytucji i profesjonalistów przygotowujących się do funkcjonowania w środowisku wdrażania i stosowania systemów sztucznej inteligencji.