Ustawy samorządowe. Komentarz

Praktyczny komentarz do przepisów do ustawy o samorządzie gminnym z odniesieniami do ustawy o samorządzie powiatowym i samorządzie województwa oraz przepisów ustawy o ustroju m.st. Warszawy i wybranych przepisów ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.

Niniejszy komentarz jest pierwszym i jedynym na rynku opracowaniem wszystkich ustaw samorządowych:

• ustawy o samorządzie gminnym,
• ustawy o samorządzie powiatowym,
• ustawy o samorządzie województwa,
• ustawy o ustroju m.st. Warszawy,
• niektórych przepisów ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach, obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz gminach uzdrowiskowych.

Najważniejsze korzyści wynikające z zakupu książki:

• ujęcie w jednej książce analizy kluczowych przepisów dotyczących funkcjonowania gmin, powiatów i województw;
• poznanie najnowszych nowelizacji ustaw określających ustrój samorządu terytorialnego, w tym nowelizacji z dnia 11 stycznia 2018 r.;
• uzyskanie wiedzy o aktualnym orzecznictwie sądów i stanowiskach doktryny z zakresu samorządu terytorialnego;
• poznanie rozwiązań problemów związanych z funkcjonowaniem rad gmin, rad powiatów i sejmików województw oraz ich komisji i klubów radnych;
• poznanie rozwiązań problemów związanych z pełnieniem funkcji wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starosty czy marszałka województwa;
• uzyskanie aktualnej wiedzy na temat nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
• pełne zobrazowanie statusu radnego, w tym jego obowiązków i uprawnień;
• szczegółowe rozważania dotyczące ustroju m.st. Warszawy;
• zapoznanie się z pierwszym na rynku komentarzem do wybranych przepisów ustawy o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych.

Komentarz ten stanowi pierwsze na rynku opracowanie, które zawiera szczegółową analizę wszystkich zmian do ustaw samorządowych wchodzących w życie w 2018 r., ze szczególnym uwzględnieniem tych, które wprowadzono ustawą z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 130).

W 2018 r. wchodzą w życie trzy nowelizacje ustaw samorządowych. Każda z nich, choć w różnym zakresie, stanowi istotne wyzwanie dla wszystkich osób, które w codziennej pracy stosują przepisy tych aktów. Zmiany te dotyczą różnych obszarów działalności jednostek samorządu terytorialnego:

• organizacji rad i sejmików oraz ich wzajemnych stosunków z organami wykonawczymi,
• organizacji i przeprowadzania wyborów do organów jednostek pomocniczych gmin,
• zasad posługiwania się przez jednostki samorządu terytorialnego monitoringiem przestrzeni publicznej,
• środków prawnych przysługujących od rozstrzygnięć nadzorczych.

Każda ze zmian wymaga pogłębionego omówienia. Najbardziej istotne są jednak regulacje wprowadzone ustawą z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych. Ustawa ta przewiduje takie nowe rozwiązania, jak:

• obywatelska inicjatywa uchwałodawcza,
• budżet obywatelski,
• raport o stanie jednostki samorządu terytorialnego,
• indywidualne uprawnienia kontrolne radnego,
• obligatoryjna komisja skarg, wniosków i petycji,
• uprawnienia klubów radnych (dotąd nieznane).

Komentarz uwzględnia najnowsze zmiany, które weszły w życie w lipcu 2018 r. Są to zmiany wynikające z ustawy z 15.6.2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1349), oraz zmiany wynikające z ustawy z 5.7.2018 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących gminy Ostrowice w województwie zachodniopomorskim (Dz.U. z 2018 r. poz. 1432).

W książce odpowiadamy na pytania, które mogą sprawiać najwięcej problemów w procesie stosowania przepisów ustaw samorządowych, np.:

• W jaki sposób w pełni prawidłowo przeprowadzać zmiany granic jednostek samorządu terytorialnego?
• Jak organizować i przeprowadzać konsultacje z mieszkańcami?
• Co to jest budżet obywatelski i jak należy go przeprowadzać?
• Na jakich zasadach jednostka samorządu terytorialnego może prowadzić monitoring w obszarze przestrzeni publicznej?
• W jaki sposób prawidłowo organizować i przeprowadzać wybory do organów jednostek pomocniczych gmin?
• W jaki sposób prawidłowo organizować prace rady (sejmiku), jak właściwie przygotowywać i przeprowadzać sesje tego organu oraz jakie zadania i kompetencje ma jego przewodniczący?
• Jakie zadania i kompetencje mają stałe, obligatoryjne komisje rady (sejmiku): komisja rewizyjna oraz komisja skarg, wniosków i petycji?
• Jakie obowiązki i uprawnienia mają radni i ich kluby?
• W jaki sposób należy prowadzić gospodarkę finansową i majątkową jednostki samorządu terytorialnego?
• Co to jest raport o stanie jednostki samorządu terytorialnego i co powinno się w nim znaleźć?
• Jakie kompetencje ma organ stanowiący, a jakie organ wykonawczy? Jak układają się wzajemne relacje tych podmiotów?
• Jak prawidłowo organizować współdziałanie między jednostkami samorządu terytorialnego?
• Jak prawidłowo prowadzić postępowanie nadzorcze nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego?
• Jakie środki prawne przysługują na rozstrzygnięcia nadzorcze i w jaki sposób je skutecznie wnieść?
• Jak skutecznie przygotowywać i wnosić skargi na uchwały i zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego?
• Jak prawidłowo wdrożyć zmiany w ustawach samorządowych, które wynikają z ich nowelizacji wchodzących w życie w 2018 r.?
• Jakimi odrębnościami ustrojowymi charakteryzuje się m.st. Warszawa i jego dzielnice?
• Jakimi odrębnościami ustrojowymi charakteryzują się gminy uzdrowiskowe?