Status prawny sztucznej superinteligencji. Między postępem technologicznym a ochroną wartości ludzkich

Dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji, którego docelowym etapem jest osiągnięcie poziomu sztucznej superinteligencji, stawia współczesne prawo wobec konieczności zasadniczej rewizji dotychczasowych konstrukcji normatywnych.

Monografia koncentruje się na sztucznej superinteligencji jako najbardziej zaawansowanej formie sztucznej inteligencji, analizując jej przyszły status prawny w perspektywie prawa krajowego, unijnego oraz międzynarodowego.

Autor ukazuje dwa wektory rozwoju:

• dążenie do stworzenia bytów przewyższających człowieka pod względem zdolności poznawczych oraz
• gwałtowny wzrost zastosowań technologii w niemal każdej dziedzinie życia.

W konsekwencji powstają nowe wyzwania dotyczące podmiotowości prawnej, odpowiedzialności, autonomii oraz ochrony wartości ludzkich.

Praca podejmuje fundamentalne pytanie, czy sztuczna superinteligencja – jako przyszły, najbardziej zaawansowany etap rozwoju sztucznej inteligencji – może stać się podmiotem prawa.

Analiza obejmuje zarówno historyczne i współczesne koncepcje podmiotowości, jak i dopuszczalność nadania sztucznej inteligencji praw i obowiązków. Autor wskazuje na możliwość wyodrębnienia funkcjonalnych modeli podmiotowości, adekwatnych do poziomu autonomii systemów, w tym modeli właściwych dla superinteligencji. W wymiarze międzynarodowym szczególne znaczenie ma kwestia obywatelstwa sztucznej superinteligencji oraz jej relacji z konstrukcją rzeczywistego związku z państwem, co prowadzi do nowych problemów w zakresie ochrony dyplomatycznej i prawa zwyczajowego.

Monografia stanowi pierwsze w polskiej literaturze tak szerokie ujęcie statusu prawnego sztucznej superinteligencji, łączące dogmatykę prawa, filozofię, teorię podmiotowości oraz prawo międzynarodowe publiczne.

Opracowanie wyróżnia się odwagą formułowania własnych koncepcji oraz wysoką wartością analityczną, stanowiąc ważny głos w debacie nad przyszłością prawa w dobie przełomowych technologii.

„Na tle dotychczasowego stanu badań nad sztuczną inteligencją recenzowana praca ma charakter oryginalny i stanowi istotny wkład w istniejący w tym zakresie stan wiedzy.” prof. dr hab. Andrzej Marciniak, recenzent