Służebność przesyłu. Metodyka prowadzenia i rozstrzygania spraw dla sędziów i pełnomocników

Kompleksowe opracowanie poświęcone zagadnieniu służebności przesyłu, jednej z najbardziej doniosłych praktycznie instytucji prawa rzeczowego. Publikacja łączy pogłębioną analizę materialnoprawną służebności przesyłu z metodyką prowadzenia postępowań sądowych, uwzględniając perspektywę zarówno sądu, jak i profesjonalnych pełnomocników.

Instytucja służebności przesyłu zajmuje szczególne miejsce w systemie prawa rzeczowego, łącząc ochronę prawa własności z potrzebą zapewnienia prawidłowego funkcjonowania infrastruktury przesyłowej. Złożoność zagadnień związanych z jej powstaniem, wykonywaniem i ochroną, a także bogate i stale rozwijające się orzecznictwo, wskazują na potrzebę kompleksowego opracowania, które pozwala uporządkować najważniejsze problemy pojawiające się w praktyce stosowania prawa.

Książka omawia konstytucyjne gwarancje ochrony własności, konstrukcję służebności przesyłu, sposoby jej powstania, treść i wygaśnięcie, a także najważniejsze kategorie spraw sądowych dotyczących ustanowienia służebności, zasiedzenia, wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości oraz zmiany lub zniesienia służebności.

Szczególny nacisk położono na praktyczne aspekty prowadzenia postępowań. Czytelnik znajdzie wskazówki dotyczące rozpoznawania i prowadzenia spraw dotyczących infrastruktury przesyłowej, ze szczególnym uwzględnieniem formułowania żądań, zarzutów i wniosków dowodowych, przygotowywania środków odwoławczych oraz prowadzenia spraw na etapie postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.

Publikacja uwzględnia najnowszy stan prawny oraz najnowsze orzecznictwo, w szczególności przełomowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2.12.2025 r., P 10/16, dotyczący dopuszczalności nabycia przed 3.8.2008 r. przez zasiedzenie służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, a także postanowienie Sądu Najwyższego z 16.12.2025 r., III CZP 9/25. W opracowaniu wskazano konsekwencje tych orzeczeń dla wykładni przepisów oraz dalszego rozstrzygania spraw dotyczących służebności przesyłu, ze szczególnym uwzględnieniem praktyki sądowej.

W publikacji omówiono m.in.:

• konstytucyjną ochronę prawa własności i jej znaczenie w sprawach przesyłowych,
• służebność przesyłu jako ograniczone prawo rzeczowe,
• powstanie, treść, zmianę i wygaśnięcie służebności przesyłu,
• ustanowienie służebności przesyłu w postępowaniu nieprocesowym,
• zasiedzenie służebności przesyłu oraz służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu,
• roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości,
• roszczenia o odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości,
• postępowanie apelacyjne i postępowanie przed sądem II instancji,
• ugodę, mediację i możliwe skutki podatkowe,
• skargę kasacyjną, skargę nadzwyczajną oraz wznowienie postępowania.

Publikacja adresowana jest przede wszystkim do sędziów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy, referendarzy sądowych, aplikantów, ale książka będzie również cennym źródłem dla przedstawicieli przedsiębiorstw przesyłowych, rzeczoznawców majątkowych zajmujących się problematyką służebności przesyłu.