Postępowanie cywilne. Komentarz praktyczny dla sędziów i pełnomocników procesowych. Wzory pism sądowych i procesowych z przykładowymi stanami faktycznymi, linie orzecznicze, koszty sądowe

Publikacja zawiera kompleksowe omówienie procedury cywilnej oraz uwzględnia wszystkie jej instytucje i etapy postępowania. Ponadto, zawarto w niej wzory pism procesowych, schematy, linie orzecznicze i problematykę kosztów sądowych.

W prezentowanym 6. wydaniu publikacji uwzględniono wszystkie zmiany, które weszły w życie od poprzedniego wydania, wprowadzone m.in.:

• ustawą z 27.3.2026 r. – Kodeks Postępowanie Cywilnego (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.)

W publikacji omówiono zagadnienia dotyczące m.in.:

• podmiotów postępowania cywilnego(m.in.: sąd, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, inspektor pracy, organizacje pozarządowe, strony, współuczestnictwo, interwencja główna i uboczna, przekształcenia podmiotowe, pełnomocnictwo procesowe),
• kosztów procesu (m.in. rodzaje kosztów, zasady ich ponoszenia, zwolnienie od kosztów sądowych, pomoc prawna z urzędu oraz zabezpieczenie kosztów procesu),
• przedmiotu procesu cywilnego(powództwo o świadczenie, powództwo o ustalenie oraz powództwo o ukształtowanie),
• czynności procesowych (m.in. pisma procesowe, usuwanie braków formalnych, doręczenia, posiedzenia sądowe, protokoły i terminy),
• pozwu i powództwa (m.in. pozew, wytoczenie powództwa i doręczenie pozwu, odrzucenie pozwu, cofnięcie pozwu, uznanie powództwa oraz pozew w postępowaniu grupowym),
• przebiegu postępowania przed sądem I instancji(m.in. mediacja, postępowanie pojednawcze, ugoda sądowa, obrona pozwanego, zarzuty, powództwo wzajemne, posiedzenie przygotowawcze, przebieg rozprawy, zawieszenie i umorzenie postępowania),
• dowodów w postępowaniu cywilnym (m.in. ciężar dowodu, domniemania, dowód z dokumentu, zeznań świadka, opinii biegłego, oględzin, przesłuchania stron, zabezpieczenie dowodu i inne środki dowodowe),
• orzeczeń (m.in. wyrok wstępny, wyrok częściowy, wyrok zaoczny, sprostowanie i uzupełnienie wyroku, wykładnia wyroku, postanowienia sądu, nakazy zapłaty oraz rygor natychmiastowej wykonalności),
• środków odwoławczych(apelacja i zażalenie),
• innych środków zaskarżenia (skarga na orzeczenie referendarza sądowego oraz nadzwyczajne środki zaskarżenia, takie jak skarga kasacyjna, skarga o wznowienie postępowania oraz skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia),
• postępowań odrębnych (m.in. postępowanie w sprawach małżeńskich, ze stosunku między rodzicami a dziećmi, gospodarczych, z udziałem konsumentów, z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, o naruszenie posiadania, w sprawach własności intelektualnej, nakazowe, upominawcze, uproszczone, europejskie oraz elektroniczne postępowanie upominawcze),
• postępowania nieprocesowego (m.in. zagadnienia ogólne, sprawy z zakresu prawa osobowego, rodzinnego, opiekuńczego, prawa rzeczowego, spadkowego, sprawy depozytowe i rejestrowe),
• postępowania zabezpieczającego (m.in. udzielenie zabezpieczenia, zabezpieczenie roszczeń pieniężnych oraz inne przypadki zabezpieczenia),
• postępowania egzekucyjnego(m.in. organy i uczestnicy postępowania, tytuł egzekucyjny i wykonawczy, klauzula wykonalności, wszczęcie, tok, zawieszenie i umorzenie postępowania, ograniczenia egzekucji, powództwa przeciwegzekucyjne oraz środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym),
• poszczególnych rodzajów egzekucji (m.in. z ruchomości, wynagrodzenia za pracę, rachunku bankowego, innych wierzytelności i praw majątkowych, instrumentów finansowych, nieruchomości, statków morskich, a także egzekucja świadczeń alimentacyjnych i wyjawienie majątku),
• sądu polubownego (m.in. zapis na sąd polubowny, arbitrzy, postępowanie przed sądem polubownym, orzeczenia sądu polubownego oraz skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego).

Publikacja łączy w sobie walory naukowe i praktyczne oraz uwzględnia aktualną linię orzeczniczą.

W publikacji zmieszczono takżewzory pism procesowych i sądowych wraz z komentarzem, m.in.:

• wniosek o wyłączenie sędziego,
• pozew o zapłatę zadośćuczynienia,
• pełnomocnictwo procesowe ogólne i szczególne,
• wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu,
• pozew o zachowek oraz pozew o uznanie umowy za bezskuteczną,
• wniosek o przywrócenie terminu,
• wniosek o zawezwanie do próby ugodowej,
• pozew wzajemny,
• wnioski dotyczące przeprowadzenia dowodu, w tym z opinii biegłego, oględzin i przesłuchania stron,
• apelacje i zażalenia,
• skargi: na orzeczenie referendarza sądowego, kasacyjna oraz o wznowienie postępowania,
• pozew o rozwód, pozew o ustalenie stosunku pracy oraz pozew w postępowaniu gospodarczym,
• wnioski w postępowaniu nieprocesowym, m.in. o ubezwłasnowolnienie, podział majątku wspólnego, stwierdzenie nabycia spadku i dział spadku,
• wnioski o udzielenie zabezpieczenia i nadanie klauzuli wykonalności,
• wnioski dotyczące wszczęcia i przebiegu postępowania egzekucyjnego, w tym egzekucji z rachunku bankowego, wynagrodzenia za pracę i nieruchomości,
• skarga na czynność komornika,
• zapis na sąd polubowny oraz wniosek o wyznaczenie arbitra.

Do każdej części dodano linie orzecznicze z najważniejszymi orzeczeniami dotyczącymi omawianej tematyki orazschematy. Przedstawiono także problematykę kosztów sądowych.

Komentarz przeznaczony jest przede wszystkim dla sędziów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy i aplikantów, lecz także dla wszystkich osób zainteresowanych prezentowaną tematyką.