Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz

Komentarz stanowi kompleksowe omówienie ustawy z 17.11.1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.), która normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz pracy, jak również w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz w innych sprawach, do których przepisy KPC stosuje się z mocy ustaw szczególnych.

Publikacja stanowi niezbędną pomoc dla pełnomocników procesowych i stron postępowania w sprawach cywilnych, a także aplikantów zawodów prawniczych, przygotowujących się do egzaminu na aplikację. Komentarz, poza szczegółową analizą przepisów, wskazuje również fundamentalne orzeczenia z punktu widzenia stosowania przepisów KPC w praktyce, uwzględniając aktualny dorobek judykatury i poglądy doktryny.

Publikacja przedstawia następujące zagadnienia:

• zasady postępowania cywilnego;
• właściwość i skład sądu, wyłączenie sędziego;
• strony;
• koszty procesu;
• czynności procesowe;
• postępowanie przed sądami pierwszej instancji;
• dowody;
• orzeczenia;
• środki zaskarżenia;
• postępowania odrębne;
• postępowanie nieprocesowe;
• postępowanie zabezpieczające;
• postępowanie egzekucyjne;
• przepisy z zakresu międzynarodowego postępowania cywilnego;
• sąd polubowny.

Kolejne, 13. wydanie publikacji uwzględnia najnowsze zmiany legislacyjne wprowadzone m.in.:

• ustawą z 5.8.2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1172), związane z umożliwieniem dwustronnej komunikacji elektronicznej w postępowaniach przed sądami cywilnymi;
• ustawą z 20.3.2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. z 2025 r. poz. 620 ze zm.), która dotyczy kompleksowej modernizacji instytucji rynku pracy poprzez udoskonalenie funkcjonowania Publicznych Służb Zatrudnienia i form aktywizacji zawodowej oraz podnoszenie umiejętności kadr gospodarki. Reforma została zapisana w Krajowym Planie Odbudowy;
• ustawą z 12.7.2024 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo komunikacji elektronicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1222 ze zm.), wynikające z poszerzenia zakresu przedmiotowego Prawa komunikacji elektronicznej na szerzej rozumianą niż telekomunikacja – komunikację elektroniczną;
• ustawą z 9.5.2024 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 863 ze zm.), regulujące właściwość sądów rejonowych w sprawach o zwolnienie z opłacenia składek przez przedsiębiorców na ubezpieczenia społeczne przez jeden miesiąc w ciągu roku, które będą opłacane za nich z budżetu państwa;
• ustawę z 13.1.2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 289), wprowadzającą zmiany mające na celu wzmocnienie ochrony osób doznających przemocy w rodzinie;
• ustawę z 26.1.2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 403), dotyczącą dostosowania polskiego prawa m.in. do unijnego rozporządzenia dotyczącego jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich.

Komentarz uwzględnia również omówienie nowelizacji, wprowadzonych ustawami z dnia:

• 18.11.2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2320);
• 7.7.2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 ze zm.).

Ponadto uwzględnia m.in. projekt dotyczący wzmocnienia ochrony prawnej osób fizycznych i prawnych w zakresie ochrony przed nielegalnymi treściami oraz projekt dotyczący wprowadzenia instytucji „ślepego pozwu” umożliwiającego osobom poszkodowanym sięgnięcie do mechanizmów odpowiedzialności cywilnoprawnej w celu zwalczania zniesławiających wpisów w Internecie.

Komentarz adresowany jest przede wszystkim do: sędziów, prokuratorów, adwokatów i radców prawnych oraz dla notariuszy i komorników sądowych. Będzie również przydatny dla aplikantów wszystkich zawodów prawniczych, dydaktyków, a także dla osób poszukujących informacji na temat postępowania cywilnego.